Sąd Najwyższy

Zabezpieczenie miejsca pobytu dziecka – wymagany konkretny termin. Uchwała SN III CZP 37/25

Sąd Najwyższy w uchwale z 2025 r. (sygn. III CZP 37/25, opublikowano 9 lutego 2026) rozstrzygnął fundamentalną kwestię: postanowienie o zabezpieczeniu miejsca pobytu dziecka MUSI zawierać konkretny termin wydania dziecka (datę i godzinę). Bez tego komornik nie może wyegzekwować orzeczenia.

O co pytał sąd?

Czy do wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia miejsca pobytu dziecka wymagane jest jednoznaczne wskazanie terminu wydania dziecka (np. wskazanie daty lub godziny)?

Odpowiedź Sądu Najwyższego

"Nawet tymczasowa zmiana miejsca pobytu małoletniego wymaga wskazania konkretnego terminu tej czynności w orzeczeniu sądowym."

Co to oznacza w praktyce?

Postanowienie o zabezpieczeniu polegającym na czasowym przeniesieniu pobytu dziecka do drugiego rodzica MUSI zawierać:

Konkretną datę wydania dziecka

Np. "15 marca 2026 r." - nie wystarczy "niezwłocznie" lub "w ciągu 7 dni"

Konkretną godzinę wydania dziecka

Np. "do godz. 18:00" - precyzyjne określenie momentu, kiedy obowiązek musi być wykonany

Miejsce wydania dziecka

Np. "w siedzibie kancelarii adwokackiej" lub "w siedzibie Sądu Rejonowego w Warszawie"

Przed i po uchwale SN

❌ Błędna praktyka (przed uchwałą)

Sądy wydawały postanowienia typu:

  • • "Tymczasowo powierzyć dziecko ojcu"
  • • "Zabezpieczyć miejsce pobytu dziecka u matki"
  • • "Przenieść dziecko do drugiego rodzica niezwłocznie"

Problem: Nie wiadomo KIEDY i JAK to wykonać.

✅ Prawidłowa praktyka (po uchwale)

Sąd MUSI napisać:

  • • "Tymczasowo powierzyć dziecko ojcu do dnia 15 marca 2026 r. do godz. 18:00"
  • • "Matka zobowiązana jest wydać dziecko ojcu w dniu 10 lutego 2026 r. o godz. 12:00 w siedzibie Sądu Rejonowego"

Efekt: Jasny termin, możliwa egzekucja komornicza.

Przykład z praktyki

Sytuacja:

Matka zabrała 5-letnie dziecko do Niemiec bez zgody ojca. Ojciec złożył wniosek o zabezpieczenie - tymczasowe powierzenie dziecka jemu.

Błędne postanowienie sądu (przed uchwałą SN):

"Tymczasowo powierzyć małoletniego Janka K. ojcu Markowi K. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o miejsce zamieszkania dziecka."

Problem: Nie wiadomo KIEDY matka ma wydać dziecko. Komornik nie może wyegzekwować (brak terminu). Matka może zwlekać w nieskończoność.

Prawidłowe postanowienie sądu (po uchwale SN):

"1. Tymczasowo powierzyć małoletniego Janka K. (ur. 10.05.2020) ojcu Markowi K.
2. Zobowiązać matkę Annę K. do wydania dziecka ojcu w terminie do dnia 20 lutego 2026 r. do godz. 12:00 w siedzibie Sądu Rejonowego w Warszawie przy ul. Czerniakowskiej 100.
3. W przypadku niewykonania obowiązku w terminie, komornik uprawniony jest do przymusowego odebrania dziecka."

Efekt: Jasny termin dla matki. Komornik może działać od 20.02.2026 godz. 12:01. Matka wie, że zwlekanie = przymusowe odebranie dziecka.

Konsekwencje dla różnych stron

Dla rodziców, którzy dostali postanowienie:

!

Jeśli dostałeś/dostałaś postanowienie BEZ terminu - możesz je zaskarżyć (zażalenie) lub wnioskować o sprecyzowanie

!

Jeśli dostałeś/dostałaś postanowienie Z terminem - musisz go dotrzymać (inaczej przymusowe odebranie dziecka przez komornika)

!

Możesz prosić o wydłużenie terminu (jeśli jest za krótki) - złóż wniosek do sądu z uzasadnieniem (np. choroba dziecka, dalekie miejsce zamieszkania)

Dla komorników:

  • Nie mogą egzekwować postanowień bez konkretnego terminu
  • Mogą działać dopiero PO upływie terminu wskazanego w postanowieniu
  • Muszą współpracować z Policją i kuratorami przy przymusowym odebraniu dziecka

Najczęstsze pytania (FAQ)

Co jeśli nie dotrzymam terminu wydania dziecka?

Komornik może przymusowo odebrać dziecko (z Policją i kuratorem). To bardzo traumatyczne dla dziecka, dlatego lepiej dotrzymać terminu lub poprosić o jego wydłużenie.

Czy mogę poprosić o wydłużenie terminu?

Tak, złóż wniosek do sądu z uzasadnieniem (np. choroba dziecka, dalekie miejsce zamieszkania, konieczność załatwienia formalności). Sąd może wydłużyć termin o kilka dni lub tygodni.

Co jeśli dziecko odmawia wyjścia do drugiego rodzica?

To nie zwalnia Cię z obowiązku. Musisz aktywnie działać (tłumaczyć dziecku, współpracować z psychologiem, nie alienować dziecka przeciwko drugiemu rodzicowi). Jeśli dziecko nadal odmawia, komornik może je przymusowo odebrać.

Czy mogę zaskarżyć postanowienie o zabezpieczeniu?

Tak, masz 7 dni na zażalenie do Sądu Okręgowego. Zażalenie nie wstrzymuje wykonania postanowienia (chyba że sąd tak postanowi), więc musisz dotrzymać terminu nawet jeśli zaskarżyłeś/zaskarżyłaś orzeczenie.

Ile czasu mam na wydanie dziecka?

To zależy od postanowienia sądu. Zazwyczaj 7-14 dni od doręczenia postanowienia. Sąd powinien uwzględnić czas na dojazd i przygotowanie dziecka.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Jeśli walczysz o dziecko lub dostałeś/dostałaś postanowienie o zabezpieczeniu miejsca pobytu dziecka, skontaktuj się z Kancelarią Lex Forte. 28 lat doświadczenia w sprawach rodzinnych.

Źródła prawne

  • • Uchwała Sądu Najwyższego z 2025 r., sygn. III CZP 37/25 (opublikowano 9 lutego 2026)
  • • Art. 730 § 1 k.p.c. - zabezpieczenie roszczeń
  • • Art. 569 § 1 k.p.c. - egzekucja obowiązków niepieniężnych
  • • Art. 1046 k.p.c. - zabezpieczenie w sprawach opiekuńczych